नानी आत्या

मी भयानक स्वप्न बघून दचकलो आणि डोळे उघडले. त्या अंधारात म्हातारे विस्फारलेले केस, सुकलेला चेहेरा मोठे खोल गेलेले डोळे, लांब मोठे नाक, बारीक तोंड असलेला चेहेरा माझ्या चेहेर्‍या समोर होता. कपड्यात मुतावा असा वास माझ्या नाकाला झोंबला. पुरता घाबरलेल्या अवस्थेत ‘आजी’ करून मोठा आवाज दिला.
आजी ताडकन झोपेतून उठून खरखर केलेल्या आवाजात ‘कायऽऽऽ रेऽऽ...’ करत माझ्या दिशेने बघितले.
‘मेली थेरडे...’ म्हणत आजीने हॉलमधला लाईट लावला.
नानी आत्या माझ्या चेहेर्‍याला हात लावणार मी करंट लागल्यासारखा पटकन सरकलो.
आजीने नानी आत्याचे खवाटे धरले तसे ओढत तीला तिच्या जागेवर नेऊन पटकवले.
‘हरामी साली; आता रात्रीच्या वेळी पोरांना घाबरवते काय... तुला आता बघते थांब...’
मी त्या दोघांची धांदल गुडघ्यात डोके घालत बघत होतो. तिरपी नजर करत घड्याळात रात्रीचे तीन वाजले होते.
रात्रीतून नानी आत्या भोवती आजीने बॅरीकेटस्‌ लावले. ‘(नानी आत्या) तुला सकाळी बघते. (माझ्याकडे फिरून) काय रे... घाबरलास का?..., काय केलं तीनं तुला.’
मी (संभ्रमअवस्थेत) ‘अ... काही नाही, ती जवळ येऊन काय करत होती कायऽऽऽ माहित. (मधेच) तीने साडीत सु केलीये गं...’ म्हणत बाथरूमकडे गेलो. नंतर येवून झोपी गेलो.
सकाळी मोठ-मोठ्याने बोलण्याचा आजीचा आवाज कानावर पडला. अर्धवट झोपल्याने मी मिचमिचे डोळे करत नानी आत्याच्या दिशेने पाहिले. ती माकडासारखी बसून आजीकडे रोखून पहात होती. आजी हातात काठी घेवून तिला शाब्दिक फटकारत होती.
सकाळची माझी तयारी होईपर्यंत घरातील सर्व मंडळींना रात्रीचा किस्सा बर्‍यापैकी समजला असावा. कुणी गंभीर, कुणी मिशकिल चेष्टा, तर कुणाच्या कानपिचक्या चालू होत्या.
नानी आत्याचा चेहेरा बघावासा वाटत नव्हता. दात नसल्याने तोंडाचा चंबु झाला होता. बोबडी बोलाने ती आजीचा प्रतिकार करत होती. पण आजी समोर एक चालेना.
हॉलमध्ये अजुनही मुताचा वास येत होता.
दुपारपर्यंत घरात काय झाले माहित नाही. पण माझ्या मित्राने ‘नानी आत्या आखाड्याच्या पायरीवरून पडली.’ असे सांगितले.
आजी, ‘ती घर सोडून जाण्याच्या बेतात होती.’
नानी आत्या पुरती सुकली होती. तीला चालता येत नव्हते. पण सरकत सरकत आखाड्याच्या पायरीपर्यंत गेली होती. तिला बर्‍याच ठिकाणी लागले होते. खुप कण्हत होती. नंतर असेही समजले की, आदल्या रात्री तिने जेवणाच्या ताटात सु करून कोणाला समजू नये म्हणून पिऊन टाकले. हे ऐकल्यावर घरात कहरच झाला होता. तिच्या अशा वागण्याने घरातले सगळेच वैतागले होते.
काही दिवसांनी ती गेली (वर).
ती अंथ्रुणात दिसतंच नव्हती एवढी हाडकळी झाली होती. अशा अवस्थेत गेल्याने वाईट तर सगळ्यांनाच वाटत होते; पण तिचे हाल बघवले जात नव्हते.
गंगेवर पिंडदान करतांना आम्ही घरचे व सगळे नातलग बसलो होतो. जेवढे पांढरे केसावाले होते त्यांच्याकडे भिरभिरती नजर टाकली.
नानी आत्याची आठवण काढंत ‘म्हातारपण खरंच एवढं वाईट असतं का?’ असा विचार करत मनानेच उत्तर दिले ‘नको... चालता-फिरता कोणालाही त्रास न देता निघून जायचं (मरायचं)...’ पण तेवढ्यात आतुनही आवाज आला, ‘हे ठरवणारा तू कोण?’
मी जागेवर (भानावर) आलो आणि माझ्या समोर एका पाटीवर ‘समय से पहले भाग्य से अधिक किसी को कुछ नही मिलता’ असे लिहिले होते. आणि स्वतःशीच हसलो.