Hearttouch हृदयस्पर्श Mukesh Kale Blogs

कल्पना योगायोगाने बँकेत भेटली. बँकेचा लंचब्रेक असल्याने आम्ही दोघेही एका बाकावर बसून घेतले. तिच्या पायामुळे ती खूपच दमलेली होती आणि डोळेसुद्धा पाणावलेले होते. मीही ‘काय झाले म्हणून लगेचच विचारले’ थोडावेळ गेला आणि ती बोलायला सुरू झाली. ती तिच्या मुलांना प्लेग्रुपला सोडवायला गेली होती. एका रिक्षावाल्या विषयी ती सांगत होती.  “रिक्षावाल्याने मला प्लेग्रुपपाशी सोडले. त्याने रिक्षातून वाकून पाळणा घराची पाटी पाहिली आणि ‘तुमचे मुलं इथे का ठेवता?’ म्हणून विचारले. ‘मी त्या रिक्षावाल्याला, माझ्या प्रेग्नन्सीच्या वेळेला मला काय त्रास झाला. दोन पोरं झाली, त्यात माझा एक पाय कापावा लागला, सासूबाई वारल्या. त्यात हॉस्पिटलचा खर्च, ऑपरेशनसाठी लोकांकडून पैसे उचलले, पोरांना बघायला कुणी नाही... ते दिवस कसेबसे काढले. आता लोकांची देणी द्यायची आहे. नवर्‍याच्या पगारावर काय काय करणार म्हणून मीही आता जॉब करते आहे. पोरं थोडी मोठी झाली. त्यांना समज आली आहे. म्हणून पोरांना इथे ठेवून जावे लागत आहे. असं मी त्याला सांगत होते.’ रिक्षावाला रिक्षाच्या बाहेर येऊन उभा राहिला, “अहो, बघा ना! देव कशी प्रत्येकाची परीक्षा घे...

टकू खूप चिडचिड करतो, त्रास देतो, लवकर झोपत नाही. जसजसा मोठा होत चाललेला होता तसतसा त्याचा जास्त त्रास होत होता. आमच्याही दोघांची सारखी चिडचिड होत असे. एका भल्या माणसाने आम्हाला डॉ ब्रॅण्डीचा उपाय सांगितला. आता सांगितल्याप्रमाणे दोन आठवड्यातून एकदा एक चमचा औषध पोर्‍याला द्यायचे आणि उरलेले आम्ही दोघांनी घ्यायचे म्हणून दुकानातून एक छोटी बाटली घेऊन घरी आलो. त्या रात्री मस्त दोन काचेचे ग्लास काढले. बायको म्हणाली “अ..हं.. तिघांनीही एक-एक चमचा घेवू. एकखट्टी संपवायची नाहीये ती. ते ग्लास ठेवून द्या आणि जेवायला बसा”. मी मिश्किलपणे बाटलीला पाहिले, ‘एक-एक चमचा छ्या... च्यामारी ओठाला लावायची की पोटाला काही कळतच नाही राव... “आता नको. नंतर बघू केव्हा तरी...” असं म्हणत बाटली फ्रिजमध्ये ठेवून दिली. बायको चिडून “आला तुम्हाला राग. जशी कायी बाटली त्याला नाही तुमच्यासाठीच आणलीय.” मनात विचार आला ‘रात्री गुपचुप पिऊन संपून टाकू एकदाची. तुलाही नको नि त्यालाही नको.’ असं म्हणत झोपी गेलो.  ***  दोन-तीन दिवसांनी परत ती बाटली काढून बाहेर ठेवली. म्हंटलं नोर्मलला आली की रात्री तिला आणि मला दोन-दोन पेक करू आण...

“तुम्हाला काही समजले का?” अजय “म्हणजेऽऽ?, तुम्ही नेमके कशाबद्दल बोलताहेत?” मॅकी “मला पंडित सरांचा फोन आला होता. आशा... हॉस्पिटलमध्ये अ‍ॅडमिट आहे. त्या मुंबईला आहेत.” अजय “अहोऽऽ... काय सांगताय! मी आत्ता काही दिवसापूर्वीच तिला फोन केला होता. पण तिचा फोन अभिमन्यूने घेतला होता. सांगत होता की, ‘रूटीन चेकअपसाठी दवाखान्यात आलो आहोत. ती आतमध्ये आहे. मी तिला फोन करायला सांगतो’ म्हणून. त्याच्यानंतर काही फोन नाही. का? काय झाले त्यांना?” मॅकीने घाबरूनच विचारले. “अं... बातमी तशी एक चांगली आहे आणि एक वाईट आहे. त्यांना दोन जुळी मुलं झाली आहेत आणि दुसरी म्हणजे त्यांचा एक पाय कापावा लागला.” मॅकीने मोठा श्वास भरला आणि रिसिर्व्हरवरच ‘बापरेऽ’ करत सोडला. अजय थोडा थांबून “आताऽऽ... पाय का कापवा लागला ते एवढं नीटसं कळलं नाही पण; तुम्ही त्यांना फोन जरूर करा. ते तुमच्या फोनची वाट बघत असतील.” टु...उक, टु...उक, टु...उक फोन वाजत राहिला. मॅकीचे डोळे भरून आले होते. हाताला घाम येत होता. फोन ठेवून तो पॅन्टला सतत हात पुसत होता. नंतर अश्रू अनावर झाल्याने हुंदके देत रडत होता. तिच्याबाबतीत असे का घडले?... मॅकीचे काम असल्य...

“सर मला खालच्या जागी काय झाले आहे काही समजत नाही. मला असह्य वेदना होत आहे.” कुलकर्णी सरांनी नाकाच्या टोकावर ठेवलेल्या चष्म्यावरून माझ्याकडे बघत “बघू बरं... पॅन्ट काढ. झोप तिथे” असे म्हटल्याबरोबर त्या असिस्टंट डॉक्टरने पडदा बाजूला करत काहीतरी तयारी करायला घेतली. हे असे उघडे करून दाखवण्याची माझी पहिलीच वेळ. लाजंकाजं पॅन्ट काढत एकाकानावर झोपलो. ढुंगण ताणून “अरे तुला फिशर आहे!” असे म्हणत सरांनी खपकन गुदद्वारात बोट घातले. मी “अइय्यो” करत विव्हळलो. आणि भसकन बोट ओढून बाहेर काढले. उघड्या ढुंगणावर चापट मारत “उठ झालं...” असे म्हणत सर खुर्चीवर बसले. मी इज्जत गेल्यासारखे शर्ट खाली केला आणि उठून बसलो. असिस्टंट डॉक्टर माझ्या त्या जागेकडे बघुन अर्धे झोपलेल्या डोळ्यागत गंभीर चेहरा करून मिश्किलपणे पहात होता. पॅन्ट घालून सरांसमोर जाऊन बसलो. “सर हे फिशर काय असते?” कन्हणत प्रश्न केला. “अं... काही नाही... आता त्याचा विचार करू नको. या गोळ्या घे. आठ दिवसांनी दाखव.” भराभर औषधे लिहून माझ्या हातात कागद टेकवला. माझी ती जागा दुखतही होती आणि गारगारही वाटत होती. त्या जागी काय झालं?, काय केलं? कसं विचारू? समजत नव्हत...

पहिली मंडोळी कशाची...ऽऽऽ... एवढी हौस पुरवा...ऽऽऽ... (बॅकग्राऊंड म्युझिक) पहिली वैष्णवी - तीने साडी घातलेली होती. डोक्यावर पदर, सावळी होती. आल्याआल्या सर्वांवर एक कटाक्ष टाकला आणि खाली बसली. आम्ही सगळे वरती. कुणी पलंगावर, कुणी खुर्ची-टेबलवर, कुणी शिलाई मशीनवर. जागा मिळेल तिथे बसलेले. नातं जवळचं असल्यामुळे घरातील सर्वच मंडळी उपस्थित होते. पोहे-चहा झाल्यावर. तीला बर्‍याच जणांनी बरेच प्रश्न विचारले. नंतर मला विचारणा झाली. “तुमचे शिक्षण काय झाले?” या प्रश्नावरच सभा तहकुब झाली. कारण घरच्यांना आधीच सांगितले होते. शिक्षण आणि एकांतात पंधरा मिनिटे बोलायला वेळ द्या. दुसरी वैष्णवी - यांचा फोटो, कुंडली न बघता डायरेक्ट भेटायला गेलो. घर सुंदर सजवले होते. कपाळावर कुंकु नसलेल्या त्या महिलेने स्वागत केले. आत प्रवेश केल्यावर हॉलमध्ये एक महिला उभ्या होत्या. त्या कदाचित त्यांच्या बहिण असाव्यात कारण चेहेरा मिळता जुळता होता.  मुलीला आवाज देवून पाणी-चहा बोलावून घेतले. ज्यांनी स्वागत केले त्या मुलीच्या आई होत्या हे समजले. पाणी-चहा देवून ती आत निघून जायची. हॉलमध्ये थांबत नव्हती. कदाचित भिती किंवा आईच्या आ...

“अंकल कुछ लेलो ना!” त्या चिमुकलीने तीन-चार स्वेटरचे पॅकिंग दाखवत विचारले. “अगं हे मुलींचे आहे. हे माझ्या काय कामाचे” त्यातलं एक स्वेटर हातात घेऊन बोललो. “अरे ती हिंदीत बोलत आहे. तुझी मराठी समजेल का तिला.” भाऊ हसतच म्हणाला. “मुझे मराठी समझ मे आती है. अंकल, आण्टी के लिए ले लो ना!” खूप आग्रह करत तिने केविलवाणे तोंड केले. “इसकी अभी तक शादी नही हुई है । शादी होने के बाद ले लेंगे !” खवचटपणे रावसाहेब बोलला. थोडा हशा पिकला. “अहो, असं का त्यांना चिडवता! उगीचच आपलं काही तरी” रावसाहेबांची बायको त्याला दटावत बोलल्या. अंकल काही घेणार नाही म्हणून ती पुढे निघून गेली. तेवढ्यात माझा फोन वाजला. अनोळखी नंबर होता. “मी बोलतेय. हा माझ्या भावाचा नंबर आहे. तुम्हाला वेळ आहे का?” हा तिचाच फोन होता. घाईघाईने दरवाजाजवळ जाऊन बोलायला लागलो. “माझी तयारी आहे. तुम्हाला काही प्रॉब्लेम नाही ना!” तिने हे बोलताच. “अरे वा... थँक्यू थँक्यू” म्हणत जागेवर उडी मारली. माझ्यामागे भाऊ कधी येऊन उभा राहिला समजले नाही. तो अगदी दबक्या आवाजात “अरे अशा वेळी थँक्यू थँक्यू म्हणायचे का?” असे म्हणत त्याने कपाळावर हात मारला. आणि “चालू दे......

“आयुष्यभर असाच करंवला राहा!” योगेशने शेवटचे वाक्य बोलून फोन कट केला. कानाला लावलेला फोन कानापासूनच सोडून दिला. एकटक बघत लहानमुल जसं जमिनीवर हात-पाय पसरून बसतो तसा सुन्न अवस्थेत बसलेलो होतो. नंतर जे हंबरडा फोडून रडायला लागलो. स्वतःच्या गालात जोर-जोरात मारायला लागलो. मोबाईल फेकुन दिला. तोंडातून लाळ गळत होती. जमिनीवर लोळत होतो. तेवढ्यात खिडकीतून कुणीतरी डोकावतंय म्हणून पटकन स्वतःला सावरले. किचनमधे पळालो. “अण्णा... कुठेयेस तू? गुलाबाचे फुलं आणि टेप घे. चल लवकर.” “हो...ऽऽ आलो-आलो. बाथरूममधे आहे.” सपा-सप डोळ्यावर पाणी मारले. आरशासमोर उभा राहीलो. तोंड आणि डोळे लाल झाले होते. हे सोंग लपवु कसं म्हणून कधीही पावडर न लावलेला हा चेहेरा पावडर लावत होता. कसाबसा स्वतःला आवरले आणि दरवाजा उघडला. “चल-चल. लवकर आटप. नवरदेव निघालाय. गाडी सजवून हॉलकडे जायचे आहे.” दाजी घाई करत होते. गाडी धुवून-पुसुन फुलं चिकटवायला घेतली. डोक्यात योगेश जे बोलला तेच विचार घोळत होते. त्याच्यावर भयंकर चिडलो होतो. नाहीनाही ते बोलून गेला. मी निमुटपणे ऐकत होतो. पण त्याचं बोलणही सत्य होते. षंड जसा वागतो तसा मी माझ्या आयुष्यात वागत हो...

काढून ठेवलेले रत्न त्यांनी एका पाकिटात टाकत “ह्यांचा काय परिचय” हनुवुटीने इशारा करत दाजींकडे पाहिले.  काकांच्या पटकन लक्षात यावे म्हणून दाजींनी त्या-त्या लोकांचा परिचय देवून माझे नाव त्या-त्या लोकांना लावले. नंतर इकडच्या तिकडच्या गप्पा झाल्या आणि तेथून निघालो. दाजींना घरी सोडून मीही निघालो.  सांगितलेल्या दिवशी मी फोन करून त्यांच्या दुकानात गेलो. “या बसा. तुमच्या अंगठ्या तयार होवून मंदिरात गेल्या आहेत.” “अंगठी कोणत्या बोटात घालायची आहे माहिती आहे का?” असे म्हणत काकांनी मी दिलेला कागद परत केला. मी ‘नाही’ म्हणून मान हलवली. कदाचित माझा पडलेला चेहेरा पाहून “बाळ, तू खुप दुःखी वाटत आहेस. काय झाले तुला? आणि या अंगठ्या का बनवतो आहे? ते म्हणाले. मी त्यांना सांगायला सुरवात केली. तेवढ्यात तो व्यक्ती अंगठी घेवून आला. त्या डबीमध्ये छान गुलाबी रंगाचा मखमली कपड्यात दोन अंगठ्या ठेवल्या होत्या. काकांनी स्वतः त्या अंगठ्या माझ्या बोटात परिधान करून दिल्या. “घातल्या आहेस आता काढू नको.” असे सांगितले. अंगठी इतकी सुंदर होती की, त्या परिधान केल्यावर मी राजा झालो आहे असे काही वाटत होते. मी त्यांना लगेचच...

“तुम्ही कधीपासून खड्यांवर विश्वास ठेवायला लागले?” ज्योतिष कार्यालयामध्ये रिसेप्शन काऊंटरवर वहिनी बसल्या होत्या. त्यांनी माझा मिश्किल चेहेरा बघत प्रश्न विचारला. “परिस्थिती अशी काही पुढे आली आहे की, ज्यांनी-ज्यांनी जे-जे करायला सांगितले ते-ते करण्याचा मी प्रयत्न करतो आहे. “हं... मला ह्यांनी थोडं सांगितले आहे. अहो.. एवढे निराश नका होऊ. प्रत्येकाच्या आयुष्यात काही ना काही दुःख आहेच की.” वहिनींनी शाब्दीक दिलासा देत माझी कुंडली पुस्तिका घेवून सरांच्या केबिनमध्ये गेल्या. वहिनी बाहेर येवोस्तर ज्योतिष कार्यालयाच्या भिंतीवर वेगवेगळ्या प्रकारची माहिती वाचत बसलो. पाठीला पाठ लावून बसलेल्या एका राशीला स्थिर झालो. “ती तुमच्या काही कामाची नाहीये.” वहिनींचे सर स्वतः बाहेर येऊन दमदार आवाजात मला म्हणाले. डोळ्यावरचा डे-नाईट चष्मा काढून “या बसा...” म्हणत त्यांनी मला न्याहाळले. त्यांचे ते काळेभोर केस, दाट काळ्या मिश्या, गुबगुबीत गोरे गाल, गळ्यात सोन्याची जाड चैन, पांढरे कपडे, मनगटात सोन्याचे ब्रेसलेट, दोन्ही हातांच्या बोटात मोठाले रत्न, एका हातात मोबाईल, दुसरा टेबलवर आणि दुसर्‍या हातात माझे फाटलेले कुं...

मुलाला शाळेतून घरी आणले तोच गरम चहाचा कप हातात आला. मोबाईल चालु करून एक एसएमएस बघीतला. माझे कान एकदम गरम झाले. अकाऊंटमधून पाच हजार कट झाल्याचा तो एसएमएस पाहून मनाची चलबीचल आणि विचारांचे जाळे विणायला सुरूवात झाली. कप ठेवला. घरात न बोलता जवळचे एटीएम गाठले. बॅलेंस चेक केला. किरकोळ रक्कम शिल्लक ठेवून बाकी काढून घेतली नि घरी आलो. माझा उतरलेला चेहेरा पाहून “इतक्या घाई घाईने कुठे गेला होता.” म्हणून हिने विचारले. एसएमएस दाखवत बोलायला सुरूवात केली. कुणास ठाऊक तिला कितपत समजले! मलाही काही समजेनासे झाले. रक्कम अशी जाऊ शकते का? या विचाराने दोघेही बुचकळ्यात पडलो. त्या मंथन-चिंतनात वेळेचे भान आले कारण बराच वेळ असाच निघून गेलेला होतो. तोंडावर पाणी मारून कसेबसे आटोपले आणि देवापुढे बसून झालेला सर्व प्रकार त्यांना सांगितला आणि बैठकीला गेलो. तिथेही तोच विषय झाला. त्यामुळे मन अधिकच चिंताक्रांत झाले. घरी आल्यावर त्या विचारापायी जेवण जाईना. कसेबसे आटोपले आणि झोपी गेलो. कधीनाही ती पहाटे-पहाटे जाग आली. कधी उजाडते आणि बँकेत जातो असे झाले होते. सकाळचे सगळे आटोपून बँकेत पोहचलो. त्या मॅडमला एसएमएस दाखवला आणि ...